THÔNG TIN PHỔ BIẾN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT

      * Đối với điều kiện xã đạt chuẩn nông thôn mới:

      Xã đạt chuẩn nông thôn mới phải đáp ứng đủ tiêu chí và được người dân đồng thuận, để được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, xã phải đáp ứng hai điều kiện bắt buộc, cụ thể:

     Thứ nhất: Đạt đầy đủ Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030 ban hành kèm theo Quyết định 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về NTM giai đoạn 2026 - 2030 (sau đây gọi là Quyết định 51/2025/QĐ-TTg). Các tiêu chí bao gồm nhiều lĩnh vực như: Quy hoạch; Giao thông nông thôn; Trường học; Cơ sở vật chất văn hóa; Nhà ở dân cư; Thu nhập; Tỷ lệ hộ nghèo; Y tế; Giáo dục; Môi trường; Quốc phòng, an ninh; Chuyển đổi số, cải cách hành chính…

      Điều này nhằm bảo đảm xã nông thôn mới không chỉ phát triển về hạ tầng mà còn nâng cao đời sống toàn diện cho người dân trên toàn xã.

       Thứ hai: Người dân phải hài lòng về kết quả xây dựng nông thôn mới

       Đây là điểm rất quan trọng của Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg. Việc lấy ý kiến hài lòng của người dân trên địa bàn xã sẽ được thực hiện theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

      Như vậy, xã muốn đạt chuẩn nông thôn mới thì xã không chỉ cần “đạt chỉ tiêu trên giấy tờ”, mà người dân trên địa bàn toàn xã phải thực sự cảm nhận được cuộc sống tốt hơn, môi trường tốt hơn, giao thông thuận tiện hơn, thu nhập cải thiện hơn...

      * Đối với xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại:

     Xã nông thôn mới hiện đại là chính là bước phát triển cao hơn và hướng tới: Hạ tầng hiện đại, đồng bộ; Môi trường sống xanh, sạch, đẹp; Chính quyền số, dịch vụ công trực tuyến; Kinh tế nông thôn phát triển bền vững; Đời sống văn hóa phong phú; Người dân có thu nhập cao hơn, chất lượng sống tốt hơn; Xã được công nhận đạt Nông thôn mới hiện đại khi đáp ứng các điều kiện sau đây:

      Thứ nhất: Đáp ứng đầy đủ mức đạt theo yêu cầu của Quy định khung thí điểm xây dựng xã NTM hiện đại giai đoạn 2026 - 2030 kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg; 

      Thứ hai: Người dân trên địa bàn xã phải hài lòng về kết quả xây dựng nông thôn mới hiện đại. Việc lấy ý kiến hài lòng của người dân trên địa bàn xã sẽ được thực hiện theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

       * Cấp tỉnh được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM khi đáp ứng các điều kiện sau đây:

       Đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo yêu cầu của Quy định cấp tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030 kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg;

      Sự hài lòng của người dân trên địa bàn các xã thuộc cấp tỉnh về kết quả xây dựng NTM của cấp tỉnh đáp ứng yêu cầu theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. 

      * Quy trình xét công nhận công khai, dân chủ, minh bạch: Để được công nhận xã đạt chuẩn Nông thôn mới, xã phải trải qua nhiều bước chặt chẽ.

      Bước 1: Xã tự đánh giá kết quả thực hiện

      UBND xã lập báo cáo kết quả xây dựng nông thôn mới và chuẩn bị hồ sơ, tài liệu chứng minh.

      Bước 2: Các sở, ngành cấp tỉnh thẩm tra

      Cơ quan được giao nhiệm vụ về xây dựng NTM quan phụ trách từng tiêu chí sẽ thẩm tra: kết quả đạt hay chưa đạt, mức độ đạt các nội dung tiêu chí; tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ minh chứng; hướng dẫn xã hoàn thiện hồ sơ để đáp ứng yêu cầu của nội dung tiêu chí (nếu có).

      Bước 3: Công khai để Nhân dân biết và góp ý

      UBND xã hoàn thiện Báo cáo: gửi tới Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã để tổ chức lấy ý kiến sự hài lòng của người dân theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh; công bố công khai tại trụ sở UBND xã, nhà văn hóa các thôn, bản, ấp, đồng thời thông báo trên hệ thống truyền thanh của xã và các kênh thông tin khác tại địa phương trong thời hạn tối thiểu 10 ngày để thông báo rộng rãi tới Nhân dân.

      Bước 4: UBND xã tổ chức họp thảo luận về kết quả xây dựng NTM, đánh giá mức độ đáp ứng các yêu cầu đối với xã đạt chuẩn NTM, bỏ phiếu đề nghị xét, công nhận xã đạt chuẩn NTM, hoàn thiện hồ sơ khi kết quả ý kiến nhất trí của các đại biểu dự họp phải đạt từ 90% trở lên, trình UBND cấp tỉnh.

      Bước 5: Hội đồng thẩm định cấp tỉnh họp, thảo luận, bỏ phiếu xét, đề nghị công nhận xã đạt chuẩn NTM đối với từng xã.
      Nếu đủ điều kiện Hội đồng thẩm định cấp tỉnh sẽ xây dựng tờ trình đề nghị công nhận xã đạt chuẩn NTM. 
      Chủ tịch UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định công nhận xã đạt chuẩn NTM trên địa bàn. Quyết định công nhận xã đạt chuẩn NTM được gửi về Bộ Nông nghiệp và Môi trường và công khai trên báo, đài phát thanh, truyền hình và trang thông tin điện tử của cấp tỉnh.
     Bên cạnh các tiêu chí công nhận, Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg còn quy định các điều kiện cụ thể để thu hồi danh hiệu nếu địa phương không duy trì được chất lượng.
     Cụ thể, xã đã đạt chuẩn nông thôn mới sẽ bị thu hồi nếu không còn đáp ứng từ 4 tiêu chí trở lên hoặc từ 40% trở lên theo yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2026 - 2030 kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg. Với xã nông thôn mới hiện đại, ngoài các điều kiện trên, việc không đạt từ hai tiêu chí trở lên trong bộ tiêu chí nâng cao cũng là căn cứ để xem xét thu hồi.
     Ở cấp tỉnh, danh hiệu hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới sẽ bị thu hồi nếu có từ 40% số xã trở lên bị mất chuẩn; hoặc không đáp ứng từ 5 điều kiện trở lên theo quy định; hoặc đồng thời có từ 10% số xã bị thu hồi danh hiệu và không đạt từ 3-4 điều kiện cấp tỉnh.(Chi tiết xem tài liệu đính kèm)
     Việc bổ sung các tiêu chí thu hồi cụ thể được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng “chạy theo thành tích”,  “đạt rồi để đó”. 

     Như vậy, người dân tại các xã đang xây dựng nông thôn mới cần: Tích cực tham gia góp ý kiến tại địa phương; Giám sát việc thực hiện các công trình, dự án; Giữ gìn vệ sinh môi trường, cảnh quan nông thôn; Đồng hành cùng chính quyền xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Xây dựng nông thôn mới không chỉ là làm đường, xây trường hay dựng cổng chào, mà quan trọng nhất là nâng cao chất lượng sống của người dân. nâng cao tính bền vững của chương trình nông thôn mới. 
     Với Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg, việc xét công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới trong giai đoạn mới sẽ chặt chẽ hơn, thực chất hơn và lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo trung tâm.