THÔNG TIN PHỔ BIẾN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT

        Nghị định số 274/2026/NĐ-CP được ban hành không chỉ hướng tới bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật mà còn tập trung tháo gỡ một số vướng mắc thực tiễn, rút ngắn thủ tục và tăng cường phân cấp trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh. Dưới đây là một số điểm mới đáng lưu ý của Nghị định số 274/2026

        1. Xác định rõ phạm vi dự án phải đấu thầu 

        Về phạm vi dự án phải tổ chức đấu thầu: tại khoản 1 Điều 4 của Nghị định đã cụ thể hóa các nhóm dự án đầu tư kinh doanh phải lựa chọn nhà đầu tư bằng đấu thầu, bao gồm:

        Dự án đầu tư có sử dụng đất thuộc trường hợp phải đấu thầu theo Luật Đất đai;

        Dự án đầu tư có sử dụng đất thuộc trường hợp phải đấu thầu theo pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực;

       Dự án không sử dụng đất nhưng thuộc trường hợp phải đấu thầu theo pháp luật chuyên ngành và không thuộc trường hợp đấu giá tài sản công.

       Điều này giúp giải quyết tình trạng trước đây có dự án đồng thời chịu sự điều chỉnh của pháp luật đất đai và pháp luật đấu thầu, gây khó khăn khi xác định hình thức lựa chọn nhà đầu tư.

      Các dự án đầu tư có sử dụng đất không phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư:  khoản 5 Điều 4 Nghị định số 274/2026/NĐ-CP quy định dự án đầu tư có sử dụng đất không phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư như sau: các dự án đầu tư có sử dụng đất quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 4 Nghị định số 274/2026/NĐ-CP không phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư trong các trường hợp sau:

       (1) Thuộc trường hợp giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất theo quy định của pháp luật

       (2) Trường hợp dự án không sử dụng vốn ngân sách nhà nước và thuộc trường hợp thu hồi đất tại Điều 79 Luật Đất đai 2024 mà nhà đầu tư lựa chọn phương án thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất, không đề xuất thu hồi đất theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 127 Luật Đất đai 2024

       (3) Trường hợp người đang có quyền sử dụng đất có đề xuất dự án đầu tư được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư được sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư mà Nhà nước không thực hiện thu hồi đất theo quy định tại khoản 6 Điều 127 Luật Đất đai 2024

        2. Có cơ chế ưu đãi đối với nhà đầu tư ứng dụng công nghệ

        Nghị định bổ sung cơ chế ưu đãi trong lựa chọn nhà đầu tư. Đáng chú ý, tại khoản 1 Điều 6 Nghị định số 274/2026/NĐ-CP quy định: Nhà đầu tư có giải pháp ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường, kỹ thuật hiện có tốt nhất nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường đối với dự án thuộc nhóm có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường được hưởng mức ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu. Ngoài ra, tại điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định số 274/2026/NĐ-CP cũng quy định mức ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu đối với nhà đầu tư là: Nhà đầu tư là doanh nghiệp khoa học và công nghệ; Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền công nhận; trung tâm đổi mới sáng tạo; Doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao theo quy định của pháp luật về công nghệ cao. 

        3. Nhà đầu tư được nộp hồ sơ đề xuất dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư qua mạng

        Theo quy định tại khoản 3 Điều 11 Nghị định số 274/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư được nộp hồ sơ đề xuất dự án trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo lộ trình áp dụng lựa chọn nhà đầu tư qua mạng. Quy định này tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư trong quá trình đề xuất dự án, đồng thời góp phần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động lựa chọn nhà đầu tư.

        Trong thời gian chưa thực hiện việc nộp hồ sơ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, nhà đầu tư nộp 01 bộ hồ sơ đề xuất dự án trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính đến Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh hoặc Bộ phận Một cửa của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác theo quy định

        Đây là điểm mới đáng chú ý so với Nghị định số 115/2024/NĐ-CP. Theo quy định trước đây, đối với dự án đầu tư thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, nhà đầu tư phải nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính 04 bộ hồ sơ đề xuất dự án cho Sở Tài chính.

        Đối với dự án đầu tư thuộc thẩm quyền của bộ, cơ quan ngang bộ, Ban Quản lý khu kinh tế hoặc cơ quan khác theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực, nhà đầu tư cũng phải nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính 04 bộ hồ sơ đề xuất dự án cho cơ quan, đơn vị được Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Trưởng Ban Quản lý khu kinh tế hoặc người đứng đầu cơ quan khác giao nhiệm vụ tiếp nhận và xem xét hồ sơ đề xuất dự án.

        Như vậy, Nghị định số 274/2026/NĐ-CP đã chuyển từ phương thức nộp hồ sơ trực tiếp, với số lượng hồ sơ giấy lớn, sang nộp hồ sơ điện tử trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo lộ trình; đồng thời, trong giai đoạn chuyển tiếp, số lượng hồ sơ giấy cũng được giảm từ 04 bộ xuống còn 01 bộ. Quy định này góp phần đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí và thời gian cho nhà đầu tư, hạn chế hồ sơ giấy và thúc đẩy chuyển đổi số trong quá trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ đề xuất dự án

        4. Rút ngắn thời hạn sửa đổi, làm rõ hồ sơ mời thầu

        Một điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 274/2026/NĐ-CP là rút ngắn thời hạn sửa đổi và làm rõ hồ sơ mời thầu, qua đó góp phần đẩy nhanh tiến độ lựa chọn nhà đầu tư.

        Theo khoản 3 Điều 17 Nghị định, thời hạn tối thiểu thực hiện việc sửa đổi hồ sơ mời thầu trước ngày có thời điểm đóng thầu được rút ngắn so với quy định trước đây, cụ thể:

        Đối với đấu thầu trong nước, từ 15 ngày xuống còn 10 ngày làm việc;

        Đối với đấu thầu quốc tế, từ 25 ngày xuống còn 15 ngày làm việc.

        Bên cạnh đó, thời hạn để nhà đầu tư gửi văn bản đề nghị làm rõ hồ sơ mời thầu đến bên mời thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cũng được rút ngắn. Theo đó, nhà đầu tư phải gửi yêu cầu làm rõ trong thời hạn tối thiểu:

        05 ngày làm việc trước ngày có thời điểm đóng thầu đối với đấu thầu trong nước;

        10 ngày làm việc trước ngày có thời điểm đóng thầu đối với đấu thầu quốc tế.

        Việc rút ngắn các thời hạn nêu trên giúp tăng tính chủ động của nhà đầu tư, đẩy nhanh quá trình hoàn thiện hồ sơ mời thầu và rút ngắn thời gian tổ chức lựa chọn nhà đầu tư, đồng thời vẫn bảo đảm nhà đầu tư có khoảng thời gian cần thiết để nghiên cứu, làm rõ các nội dung của hồ sơ mời thầu.

        5. Kéo dài thời hạn xử lý khi có ít hơn 03 nhà đầu tư nộp hồ sơ

        Theo khoản 2 Điều 63 Nghị định số 274/2026/NĐ-CP, trường hợp tại thời điểm đóng thầu có ít hơn 03 nhà đầu tư nộp hồ sơ đăng ký thực hiện dự án hoặc hồ sơ dự thầu, việc xử lý được thực hiện trong thời hạn không quá 03 ngày làm việc kể từ thời điểm đóng thầu.

        Quy định này có sự thay đổi so với trước đây. Theo điểm a khoản 26 điều 66 Nghị định số 115/2024/NĐ-CP, trong trường hợp có ít hơn 03 nhà đầu tư nộp hồ sơ tại thời điểm đóng thầu, việc xử lý chỉ được thực hiện trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm đóng thầu.

        Như vậy, Nghị định số 274/2026/NĐ-CP đã kéo dài thời gian xử lý từ 24 giờ lên tối đa 03 ngày làm việc, tạo thêm thời gian để bên mời thầu xem xét, xử lý tình huống, đồng thời góp phần bảo đảm tính thận trọng, minh bạch và phù hợp hơn với thực tiễn tổ chức lựa chọn nhà đầu tư.

        Những điểm mới của Nghị định số 274/2026/NĐ-CP đã góp phần hoàn thiện quy định về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh theo hướng đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và nâng cao tính công khai, minh bạch. Việc tăng cường lựa chọn nhà đầu tư qua mạng, giảm số lượng hồ sơ giấy, rút ngắn một số thời hạn xử lý và bổ sung các cơ chế phù hợp với thực tiễn sẽ tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.