THÔNG TIN PHỔ BIẾN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT

        Nghị định gồm 22 điều, tiếp tục hoàn thiện các quy định về đăng ký doanh nghiệp theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Dưới đây là một số nội dung đáng chú ý của Nghị định:

        1. Về nguyên tắc áp dụng giải quyết thủ tục hành chính đăng ký doanh nghiệp (Điều 1, Nghị định số 296/2026/NĐ-CP)

•        Thứ nhất,  người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp tự kê khai hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của các thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và các báo cáo. Chủ sở hữu, cổ đông, thành viên của công ty thực hiện đầy đủ quy định về tài sản góp vốn tại khoản 2 Điều 34 Luật Doanh nghiệp, không đứng tên thay người khác để góp vốn vào doanh nghiệp.”.
•         Như vậy, so với Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, Nghị định số 296/2026/NĐ-CP đã tăng trách nhiệm của chủ sở hữu, cổ đông, thành viên đối với tính hợp pháp của tài sản góp vốn; bổ sung cơ sở ngăn chặn việc đứng tên góp vốn thay người khác, qua đó tăng tính minh bạch cho chủ thể góp vốn.

        Thứ hai, bổ sung nguyên tắc áp dụng giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp là Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh không yêu cầu doanh nghiệp nộp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (đối với doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp) khi đã khai thác đầy đủ, chính xác các thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, cụ thể:  Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh khai thác, sử dụng thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác và không yêu cầu cá nhân, tổ chức thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp nộp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, Giấy chứng nhận đăng ký  hộ kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký thuế, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, văn bản của cơ quan đăng ký đầu tư chấp thuận về việc góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, giấy phép thành lập và hoạt động hoặc bản sao văn bản chấp thuận của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật và các giấy tờ khác trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp quy định tại Luật Doanh nghiệp và Nghị định này. 

        Trường hợp không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác thì Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh yêu cầu cá nhân, tổ chức bổ sung bản sao các giấy tờ nêu trên theo quy định tại Luật Doanh nghiệp và Nghị định này để giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp. Cá nhân, tổ chức thực hiện cập nhật, điều chỉnh thông tin trong các cơ sở dữ liệu theo quy định của pháp luật. 

        Việc khai thác, sử dụng thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ đăng ký doanh nghiệp trên cơ sở kết nối, chia sẻ thông tin giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu khác thực hiện theo thông báo trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Nghị định số 296/2026/NĐ-CP tiếp tục đẩy mạnh việc khai thác, sử dụng thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, hạn chế yêu cầu người dân và doanh nghiệp phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu. Đây là một bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số.

        Thứ ba, bổ sung nguyên tắc áp dụng đối với trường hợp đặc thù là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ bởi thẩm quyền quyết định một số vẫn đề của loại hình công ty này khác với công ty TNHH một thành viên không do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, cụ thể: Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, bản sao hoặc bản chính nghị quyết hoặc quyết định của chủ sở hữu công ty, văn bản cử người đại diện theo ủy quyền của chủ sở hữu là tổ chức trong hỗ sơ đăng ký doanh nghiệp theo quy định tại Luật Doanh nghiệp và Nghị định này được thay thế bằng văn bản của tổ chức, cá nhân có thẩm quyền theo quy định pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và pháp luật khác có liên quan.".

        2. Quy định về ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp (Điều 2, Nghị định số 296/2026/NĐ-CP)

        Nghị định số 296/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung điều 12 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, theo đó, người ủy quyền và người được ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của việc ủy quyền. Người ủy quyền và người được ủy quyền phải xác thực điện tử để được cấp đăng ký doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp, đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn, thông tin cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài của công ty cổ phần không phải là công ty niêm yết và công ty đăng ký giao dịch chứng khoán, chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh. Trường hợp việc xác thực điện tử bị gián đoạn thì người ủy quyền thực hiện việc xác thực điện tử sau khi được cấp đăng ký doanh nghiệp. Trường hợp người ủy quyền không xác nhận hoặc xác nhận không ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp thì Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh yêu cầu doanh nghiệp báo cáo theo quy định tại khoản 5 Điều 21 Nghị định này.

        Với quy định về việc yêu cầu xác thực điện tử đối với cả người ủy quyền và người được ủy quyền trong quá trình thực hiện các thủ tục đăng ký doanh nghiệp và đăng ký hộ kinh doanh cho thấy Nghị định bổ sung quy định hoàn thiện quy trình này theo hướng đưa ra phương án xử lý đối với trường hợp người ủy quyền không xác nhận hoặc xác nhận không ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký tại 02 thời điểm: thời điểm thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh và thời điểm sau khi được cấp đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Bên cạnh đó, việc hoàn thiện quy định về xác thực điện tử nhằm đảm bảo mục tiêu giảm thiểu tối đa rủi ro giả mạo danh tính trong thực hiện thủ tục hành chính công.

        3. Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng có giá trị pháp lý như hồ sơ giấy

       Theo quy định tại Điều 8 Nghị định số 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 38 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng thông tin điện tử bao gồm các giấy tờ theo quy định của Luật Doanh nghiệp được thể hiện dưới dạng văn bản điện tử hoặc dữ liệu điện tử. Hồ sơ điện tử có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ đăng ký doanh nghiệp bằng bản giấy. Đối với trường hợp ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, hồ sơ điện tử phải kèm theo các giấy tờ về việc ủy quyền theo quy định và được thể hiện dưới dạng văn bản điện tử hoặc dữ liệu điện tử theo quy định của pháp luật.

        4. Thay đổi quy trình nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng

        Theo Điều 9 Nghị định số 296/2026/NĐ-CP (sửa đổi Điều 39 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP), người nộp hồ sơ sử dụng tài khoản định danh điện tử để đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) nhằm truy cập Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Người nộp hồ sơ thực hiện việc kê khai thông tin, tải hồ sơ điện tử theo quy định, thanh toán phí, lệ phí (nếu có), thực hiện xác thực điện tử và gửi hồ sơ trên hệ thống. Sau khi hoàn thành việc gửi hồ sơ, hệ thống sẽ cấp Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả điện tử. 

        Quy định về quy trình nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng đã thể chế hóa nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 66.7/2025/NĐ-CP, góp phần hoàn thiện quy trình đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên môi trường điện tử theo hướng quy định người nộp hồ sơ thực hiện đăng nhập qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập vào Hệ thống thông tin về đăng ký doanh nghiệp, Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh. Đồng thời sửa đổi, bổ sung trình tự thực hiện nghiệp vụ trên Hệ thống nhằm đảm bảo sự minh bạch, thống nhất.

      Nghị định bãi bỏ quy định yêu cầu cá nhân phải sử dụng chữ ký số chuyên dùng để xác thực hồ sơ đăng ký trên môi trường điện tử. Quy định này góp phần cắt giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục hành chính, bảo đảm an ninh thông tin, thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh.

      Những quy định mới tại Nghị định số 296/2026/NĐ-CP tiếp tục hoàn thiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp theo hướng đơn giản hóa, minh bạch hóa và đẩy mạnh chuyển đổi số. Việc khai thác, sử dụng dữ liệu có sẵn để thay thế một số thành phần hồ sơ; tăng cường xác thực điện tử; công nhận giá trị pháp lý của hồ sơ điện tử và đổi mới quy trình thực hiện thủ tục trực tuyến sẽ góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh. Thông qua những đổi mới này, người thành lập doanh nghiệp và doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục đăng ký trên môi trường điện tử thuận tiện, nhanh chóng và an toàn hơn; từng bước hạn chế việc phải nộp lại các giấy tờ, thông tin mà cơ quan nhà nước đã có trong các cơ sở dữ liệu. Đây là nội dung quan trong để tiếp tục cụ thể hóa chủ trương cải cách thủ tục hành chính, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả./.